Sprawozdania finansowe nie stanowią jedynego źródła informacji niezbędnych do ustalenia wartości przedsiębiorstwa. W tym celu konieczne jest przygotowanie odrębnej wyceny, która może obejmować także składniki niematerialne. Na czym polega wycena przedsiębiorstwa oraz czym charakteryzuje się wycena na moment historyczny? Kiedy się je sporządza? Odpowiedzi na te pytania przedstawiamy w artykule.
-
Istota wyceny przedsiębiorstwa
Wycena przedsiębiorstwa jest opracowaniem analitycznym, którego zadaniem jest ustalenie wartości tego przedsiębiorstwa na określony dzień, zwany dniem wyceny. Może on dotyczyć zarówno chwili bieżącej, jak i przeszłości, w zależności od potrzeb zleceniodawcy. Wycenę, w której przypadku dzień wyceny przypada w przeszłości, nazywamy wyceną na moment historyczny.
-
Wartości, których nie pokazują same dokumenty
Bilans nie wykazuje zasobów niematerialnych, takich jak marka, wiedza i kompetencje kadry czy lojalność klientów, a to one często decydują o wartości przedsiębiorstwa. Na wartość wpływają też tempo wzrostu przychodów, marża zysku, koszt kapitału czy okres przewagi konkurencyjnej. Czynniki te nie są uniwersalne, dlatego warto je powiązać z profilem działalności w danym okresie.
-
Wycena przedsiębiorstwa na moment historyczny
W przypadku wyceny na moment historyczny pojawiają się dwie trudności: rodzaj dostępnych dokumentów oraz związany z tą dostępnością wybór metody wyceny. Dlatego też warto się skonsultować ze specjalistą od wycen, który podpowie, jakich dokumentów warto poszukać – które są wartościowe, a które można bez szkody dla wyniku wyceny pominąć.
Samą zaś istotą wyceny na moment historyczny jest to, że należy ją przeprowadzić w takim stanie wiedzy, jaki można było mieć na dany moment historyczny. Przykładowo producent maseczek chirurgicznych i płynu do dezynfekcji wyceniany na koniec 2018 r. nie może zostać wyceniony z użyciem wiedzy o nadzwyczajnych zyskach z lat 2020-2021 wynikających z pandemii COVID-19, ponieważ pod koniec 2018 r. nikt o tej przyszłej pandemii nie wiedział. Ma to znaczenie także dla wyboru metody wyceny, ponieważ przyjęte założenia i prognozy muszą opierać się wyłącznie na informacjach dostępnych na moment wyceny.
Drugą cechą specyficzną wyceny na moment historyczny jest ograniczony dostęp do historycznych materiałów – w wielu przypadkach może okazać się, że minął już 5-letni okres obowiązkowego przechowywania dokumentacji księgowej.
W sytuacji zainteresowania wyceną przedsiębiorstwa w Warszawie lub okolicach (również wyceną na moment historyczny), możesz sprawdzić tę propozycję: https://www.wojcikdoradztwo.pl/pl/oferta/wycena-przedsiebiorstw-firm-spolek. Agnieszka Wójcik Doradztwo Gospodarcze świadczy usługi doradcze z zakresu finansów.
-
Okoliczności przeprowadzania wyceny przedsiębiorstwa
Wycena przedsiębiorstwa bywa niezbędna zarówno w działalności gospodarczej, jak i w sprawach prywatnych, w których konieczne jest ustalenie wartości przedsiębiorstwa. W obszarze biznesowym sporządza się ją przede wszystkim w związku z:
- transakcją sprzedaży całego przedsiębiorstwa albo jego udziałów lub akcji,
- ustanowieniem zastawu,
- odpłatnym umorzeniem udziałów lub akcji,
- łączeniem, podziałem lub przejęciem przedsiębiorstw, w tym w ramach tzw. emisji połączeniowej,
- rozliczeniami między wspólnikami, np. gdy jeden z nich jest spłacany przez pozostałych,
- podwyższeniem kapitału zakładowego,
- szacowaniem ewentualnych odpisów aktualizujących wartość pakietów udziałów lub akcji posiadanych przez spółkę,
- podział majątku w wyniku ustania wspólnoty majątkowej lub spadkobrania (właśnie wtedy często wycenia się przedsiębiorstwo na moment historyczny),
- ewentualne odszkodowanie, jeśli szkodę zdefiniowano jako spadek wartości przedsiębiorstwa (również wtedy często wykonuje się wycenę na moment historyczny).
Jak wskazano wyżej: wycena przedsiębiorstwa nie ogranicza się do sfery biznesowej, lecz bywa również potrzebna w sprawach prywatnych. Dotyczy to na przykład podziału majątku wspólnego małżonków oraz rozliczeń między spadkobiercami, jeżeli w skład majątku wchodzi firma lub udziały w spółce.
Przy podejmowaniu decyzji biznesowych znaczenie ma często wiedza o wartości przedsiębiorstwa, także wtedy, gdy wycena dotyczy przeszłości i trzeba oprzeć się na ograniczonym zasobie dokumentów. Wycena pozwala ocenić przedsiębiorstwo w sposób kompleksowy i stanowi punkt wyjścia dla planowania dalszych działań.
